Welke verschillende vormen van handeczeem bestaan er? 

Er zijn verschillende soorten handeczeem. De behandeling wordt bepaald op basis van de juiste diagnose en oorzaak van het handeczeem.  

In alle gevallen is het belangrijk om goed voor de handen te zorgen. Bij veel watercontact, of bij patiënten die veel met de handen werken, is extra handzorg nodig. Lees op deze pagina meer over optimale handzorgadviezen bij eczeemklachten. 

De locatie, kleur en het gevoel van de huid bepalen mede welke vorm van eczeem er sprake is. Afhankelijk van het soort eczeem, is aanvullende onderzoek zoals allergologisch onderzoek met plaktesten nodig.  

Als u last heeft van eczeem >6 weken, ondanks goede handzorg en optimale behandeling, zal snel over gegaan worden op allergologisch onderzoek om te onderzoeken of uw eczeem veroorzaakt wordt door een contactallergie.  

Hieronder vindt u een schematische weergave van de verschillende soorten eczeem aan de handen. In de tabel zijn de meest voorkomende vormen van eczeem naast elkaar gezet. Klik op de link om naar de bijbehorende pagina te gaan: Contact allergisch eczeem, Irritatief eczeem  of Constitutioneel eczeem.

IRRITIATIEF ECZEEM

IRRITIATIEF ECZEEM

CONSTITUTIONEEL ECZEEM

ACROVESICULEUS ECZEEM

TYLOTISCH ECZEEM

Contact allergisch eczeemOrtho-ergisch eczeem (Irritiatief eczeem)Constitutioneel eczeem Blaasjes eczeem (Acrovesiculeus eczeem) Hyperkeratotisch (Tylotisch eczeem)
LeeftijdVanaf 4-6 jaar bij patiënten bekend met eczeem. Patiënten zonder eczeem vaak vanaf 20 jaar, meestal >50 jaar Alle leeftijdenAlle leeftijdenAlle leeftijden, vaak vanaf middelbare leeftijd Vaak pas vanaf middelbare leeftijd
Welke klachtenBranderig gevoel en jeukDroge, gespannen jeukende huid, soms met wondjesJeukJeuk, soms pijnklachtenPijn door kloven, daarnaast jeuk
Hoe ziet het eruit– Vurige roodheid
– Schilfering
– Scherpe begrenzing van roodheid
– Soms zwelling
Droge gespannen huid met schilfering en roze-rode huidRoze schilferende plekken met krabeffecten Kleine blaasjes, soms samengaand tot grotere blaren. Vaak op rode huid Verdikking van de huid met kloven, eeltvorming, soms bloedend bij diepe kloof. Droge, harde, gespannen huid
LocatiesWaar contact is met de allergische stof.

Vaak handruggen of tussen de vingers, maar kan ook op meerdere plekken op het lichaam voorkomen

Handruggen en soms ook tussen de vingers waar zeepresten zich ophopen.Vaak naar eczeem aan de handen ook eczeem op meerdere plekken op de huid (elleboogsplooien, knieholtes, gezicht) Zijkanten van de vingers en handpalmen. Soms ook aan de voetzolen. Symmetrisch beeld. Met name handpalmen
Oorzaak – Allergie voor bepaalde stof. Soms kan ook aanraking van voeding klachten veroorzaken. Lees meer over proteincontactdermatitis hieronder. Het eten van voeding geeft geen handeczeem klachten. Overmatig contact met water, irriterende stoffen zoals zepen, ontvettende middelen, chemische stoffen of door kou of wrijving. Daarnaast onvoldoende handzorg om uitdroging door deze irriterende factoren tegen te gaanAangeboren aanleg voor eczeem. Vaak ook last van hooikoorts en/of astma Kan meerdere oorzaken hebben. Komt voor bij patiënten bekend met astma-hooikoorts en aangeboren eczeem. Kan ook uiting zijn van contactallergieKan meerdere oorzaken hebben. Komt voor bij patiënten bekend met astma-hooikoorts en aangeboren eczeem. Kan ook uiting zijn van contactallergie.
TherapiePas na vermijden van allergenen zal eczeem verbeteren. Tot dan toe slechte reactie op therapie Na goede huidzorg zal huid herstellenGoede reactie op eczeem therapie Vaak in begin goede reactie op eczeem therapie. Als het langer bestaat matige reactie en eventueel reden voor allergologisch onderzoek. Vaak in begin goede reactie op eczeem therapie. Als het langer bestaat matige reactie en eventueel reden voor allergologisch onderzoek.
Proteïne-gerelateerd contacteczeem

Proteïnen (eiwitten) zoals in latex, schil van aardappelen, bakkersmeel of andere voedingsmiddelen kunnen jeuk geven bij aanraking. Er ontstaat dan direct een snelle jeukende reactie. Dit komt doordat na contact met deze eiwitten, direct het stofje histamine in de huid wordt vrijgelaten. Door de jeukklachten, ontstaat de neiging tot wrijving en krabben. Dat kan weer leiden tot eczeem aan de handen. Deze vorm van handeczeem is vrij zeldzaam.  

Constitutioneel eczeem, ook wel atopisch handeczeem 

Bij handeczeem kan er ook een samenhang zijn met constitutioneel eczeem (atopisch eczeem). Dit eczeem komt vooral op de kinderleeftijd voor. Mensen met deze aangeboren aanleg voor het krijgen van eczeem kunnen gemakkelijker op latere leeftijd ook een handeczeem ontwikkelen. 

Klachten aan uw handen ontstaan vaak door meerdere oorzaken naast elkaar. Enkele voorbeelden zijn: 

  • Allergie voor rubber en u draagt rubberen handschoenen ter bescherming van de handen tijdens nat werk: het eczeem wordt niet beter –> het dragen van de handschoenen is juist onderdeel van het probleem 
  • Allergie voor schuim of parfum in zepen: U wast uw handen met zeep waar u allergisch voor bent. Ondanks dat u de handen goed terug vet wordt het eczeem alleen maar slechter.  
  • Veel contact met water gedurende de dag vanwege werk of hobby. Hierdoor is het niet mogelijk om de handen regelmatig goed terug vetten.  
  • Bij handeczeem is de huidbarriere verstoord. Hierdoor kan een schimmeltje makkelijk de huid betreden en klachten veroorzaken. Uw eczeem behandeling slaat niet goed aan en een aanvullende behandeling met antischimmel medicatie is dan noodzakelijk. 

Neem bij twijfel altijd contact op met uw arts voor de juiste diagnose en een goed behandelplan.