Wat is lichen planus? 

Lichen planus is een ziekte van de huid en/of slijmvliezen (mond of geslachtsdelen). De leeftijd waarop lichen planus het meest voorkomt, is voor mannen rond het 30ste levensjaar en voor vrouwen rond het 50ste levensjaar, maar het kan op elke leeftijd voorkomen.  

Lichen planus van de huid 

Als u lichen planus op uw huid heeft, ziet u vaak groepjes kleine paars-rode glanzende bultjes die aan de bovenkant plat zijn. Soms zijn hier witte strepen in te zien (dit noemt met striae van Wickham). Deze platte bultjes kunnen overal voorkomen op het lichaam, maar u ziet ze meestal op de binnenkant van de polsen, onderarmen, onderkant van de rug, nek en enkels. De bultjes geven soms geen klachten (bij 20% van de patiënten), maar vaak (bij 80%) hevige jeuk. 
Een kenmerk van lichen planus is dat op de plaats waar de huid beschadigd is, bijvoorbeeld door een schaafwond of hard krabben, een nieuwe lichen planus plek kan ontstaan (dit noemt men het Koebner fenomeen). 

Lichen planus van de slijmvliezen 

Soms komt lichen planus alleen voor op de slijmvliezen zoals de mond en geslachtsdelen. In de mond ontstaan plekjes aan de binnenkant van de wangen, op het tandvlees of op de tong.  De klachten kunnen variëren van fijne witte lijntjes (striae van Wickham) die geen klachten geven, tot (zeer) pijnlijke wondjes en zweertjes.  

Bij de geslachtsdelen ontstaan plekjes bij de vagina, de anus en de eikel. Branderigheid en pijn door lichen planus op de eikel en bij de vagina kunnen ervoor zorgen dat seksueel contact pijnlijk kan zijn.
Lichen planus kan op alle slijmvliezen van het lichaam voorkomen, dus ook in de neus, slokdarm, slijmvlies aan de binnenkant van de oogleden (conjuctiva) en blaas. 

Andere vormen van lichen planus zijn: 

  • Lichen planus van de nagels: dit komt bij ongeveer 10% van de patiënten voor. De klachten kunnen variëren van in lengterichting verlopende ribbeltjes en gleufjes zonder klachten, tot het volledig uitvallen van de nagels die ook niet meer terug groeien.
  • Lichen planopilaris: dit is lichen planus van de haarzakjes op het hoofd waardoor u (blijvend) haarverlies kunt krijgen door littekenvorming van de haarzakjes. Deze vorm kan op iedere leeftijd voorkomen, maar wordt vooral gezien bij vrouwen tussen de 40-60 jaar.   

LICHEN PLANUS VAN DE SLIJMVLIEZEN

Wat is de oorzaak? 

De oorzaak waarom iemand lichen planus krijgt is grotendeels onbekend.  

Soms is de oorzaak wel bekend en ontstaat lichen planus door het gebruik van medicijnen. Ook door materiaal dat de tandarts gebruikt, zoals amalgaam, composielt, kobalt, kwik en goud kunnen lichen planus veroorzaken. Als u last heeft van lichen planus in de mond en een ingreep bij de tandarts krijgt, is het verstandig te vragen welk materiaal de tandarts hierbij gebruikt. Tenslotte, het is mogelijk dat door stress de lichen planus erger wordt. 

In wat meer zeldzame gevallen kan de lichen planus op de huid veroorzaakt worden door een contactallergie voor cosmetica (shampoo, douchegel, parfum) of door bijvoorbeeld eten van kruiden (lichen planus in de mond). 

Is het besmettelijk?

Nee, Lichen Planus is niet besmettelijk.

Zelfzorgadviezen

  • Probeer uw huid zo min mogelijk te beschadigen, want in beschadigde huid kan een nieuwe lichen planus plek ontstaan.
  • Probeer bij lichen planus genitaal de kwetsbare huid te ontzien van druk en schuifkrachten. Draag dus geen te strakke kleding en zorg voor een aangepast fietszadel.
  • Gebruik bij de verzorging genitaal geen washandjes, maar de douchekop met alleen lauwwarm water. Bij voorkeur daarna droogdeppen met een schoon stukje van een handdoek. 
  • Als u last heeft van lichen planus in uw mond, kunnen bepaalde voedingsmiddelen uw klachten verergeren. Denkt u hierbij aan sterk gekruid eten, citrusvruchten, tomaten, cafeïne-houdende dranken zoals koffie en cola, knapperig voedsel zoals toast en chips. Als u het gevoel heeft dat dit zo is, kunt u deze producten beter vermijden.
  • Het is belangrijk om bij lichen planus in de mond regelmatig naar de tandarts of mondhygiëniste te gaan, omdat de lichen planus het gebit en het tandvlees kan beschadigen. 
  • Aloë vera mondspoeling kan de lichen planus in de mond verbeteren. 
  • Controleer uw slijmvliezen regelmatig. Als u zelf een bult ontdekt die snel groter wordt, of als er een wond ontstaat die niet geneest, is het belangrijk om deze te laten controleren door uw arts. 

Wat kan de arts voor u betekenen? 

Uw arts kan kijken of de oorzaak van de lichen planus te achterhalen is (door geneesmiddelen, of in zeldzame gevallen een onderliggende contactallergie). Uw arts kan u daarop testen.  

Heeft u last van uw nagels of haren, dan is het belangrijk om zeker te weten dat het om lichen planus gaat. Er zijn veel andere diagnosen die hierop kunnen lijken. 
Heeft u lichen planus van de nagel of haren, dan zijn vaak tablet behandelingen nodig om het beeld rustig te krijgen. Daarom is het belangrijk om zeker te zijn van de diagnose. Een poli consult is hierbij geadviseerd.  

Vaak gaat de lichen planus na 2-3 jaar vanzelf weer over. Er zijn verschillende soorten therapieën die de lichen planus kunnen verbeteren. Medicinale zalven/crèmes, lichttherapie en tablet medicijnen kunnen zorgen voor minder jeuk, minder tot niet zichtbare plekken.  

Voor meer informatie over behandelmogelijkheden en de meest geschikte therapie voor u, kunt u hiervoor een afspraak maken.