Wat zijn smetplekken?

Smetplekken (medische benaming intertrigo) zijn huidontstekingen in de huidplooien (liezen, onder de borsten, buikplooien, bilnaad). Het ontstaat door een combinatie van vocht, warmte en wrijving. In het vochtige klimaat van de plooi kunnen bacteriën en/of schimmels te veel groeien. Dit kan pijnklachten veroorzaken en de huid irritatie veroorzaken. 

Intertrigo komt met name voor bij zuigelingen (beter bekend als luiereczeem), patiënten met overgewicht, vrouwen met zware borsten, patiënten die overmatig zweten, bij suikerziekte en bedlegerige patiënten. 

Erythrasma geeft vaak een rood bruine tot oranje rode scherp begrensde verkleuring in de plooien. Komt met name voor bij overgewicht, suikerziekte, overmatig zweten, warm en vochtig klimaat, slechte hygiene, afweerstoornis en bij ouderen.

Voor het verschil tussen erythrasma en intertrigo, zie de keuzehulp huidafwijkingen in de plooien.

Hoe ontstaat het?

In de plooien ontstaat door vocht (afhankelijk van locatie kan dit zweet, urine of ontlasting zijn), warmte en  wrijving, een geïrriteerde huidIn het begin is er vaak sprake van milde jeuk waardoor de neiging ontstaat te gaan krabbenKrabben betekent meer wrijvingAls gevolg ontstaan rode plekken die kunnen jeuken of soms pijnlijk kunnen zijn.

Een felle rode kleurtoename van pijn of vocht en een niet fris geur kunnen allemaal aanwijzingen zijn dat er in de geïrriteerde huid bacteriën ophopen. Ook kan een schimmel ophopen. Dan is er vaak sprake van een schilferende rand met aan de buitenste rand rode bultjes (als vergelijking worden deze plekjes vaak ‘eilandjes voor de kust’ genoemd). 

Zelfzorgadviezen

De therapie is er op gericht om de factoren die warmte, vocht en wrijving bevorderen te voorkomen. Huidzorg adviezen zijn hierbij het meest belangrijk. Zonder deze adviezen op te volgen, zal de intertrigo niet genezen. 

  • Dagelijks huidplooien spoelen met water. 
  • Voorzichtig droog deppen en/of op afstand föhnen. Niet wrijven (de nieuwe huidlaag die gevormd wordt bij het herstel van de huid, wordt anders van de huid af gewreven wat het herstel in de weg staat). 
  • Voorkom huid-huid contact, want huid-huid contact bevorderd het zweten in de plooien (eventueel scheurlinnen, Engels pluksel of gazen in de plooien aanbrengen). 
  • Breng zinkoxidezalf of talkpoeder aan. Dit droogt de huid. Dit mag blijven zitten, aar indien toch wens tot verwijdering, dan niet wrijven! Eventueel kan zinkoxidezalf of talkpoeder oppervlakkig verwijderd worden door middel van watten / gazen gedrenkt in olie (bijvoorbeeld olijfolie).
  • Draag schone katoenen kleding en dag- en nachtondergoed zonder pijpjes. Katoen ventileert goed en absorbeert vocht. Liever geen zijde of nylon. 
  • Probeer af te vallen bij overgewicht.
  • Bestrijdt incontinentie, dan wel vervang absorberende materialen vaak om inwerking van bijvoorbeeld urine of ontlasting op de huid te voorkomen. 

Wat kan de arts voor u betekenen? 

Soms is het nodig om ondersteunende zalven te smeren om de huid tot rust te brengen. 

  • Indrogende crèmes (bijv. Zinkoxide zalf) 
  • Ontstekingsremmende cremes (homoonzalven of calcineurine remmers) 
  • Bij verdenking infectie kan zo nodig anti-bacteriele of anti-schimmel creme voorgeschreven worden. 

Er zijn ook andere huidaandoeningen die zich in de plooien bevinden. Enkele voorbeelden zijn erytrasma, schimmelinfecties en psoriasis inversa. (vaak afkomstig van de voeten @carolien, doorlinken graag) Bovenstaande adviezen zullen dan niet voldoende effectief zijn om u van de klachten af te helpen. Uw arts kan u helpen om te kijken welke aandoening u heeft en zo nodig geschikte behandeling voorschrijven.