LET OP: bij ademhalingsproblemen of het gevoel van een dichte keel (alsof u door een rietje moet ademen) wacht niet en neemt direct contact op het met het noodnummer van uw arts of bel 112 met de mededeling ademhalingsproblemen na inname voeding! Hierbij kan het gaan om een ernstige reactie (anafylaxie), waarvoor direct noodmedicatie toegediend moet worden! 

Wat is een voedselallergie? 

Een voedselallergie is een abnormale reactie van je lichaam op een bepaald voedingsmiddel. Klachten die kunnen voorkomen bij een voedselallergie zijn:  

  • Tintelingen in of rond de mond;  
  • Tintelingen in de oren, handpalmen en/of voetzolen; 
  • Een benauwd gevoel; 
  • Dikke tong en/of lippen (zie ook folder angio-oedeem); 
  • Maag-darm klachten zoals diarree, braken, buikkrampen. 

Deze klachten ontstaan vaak binnen 30 minuten tot 2 uur na inname van voeding. Treedt uw reactie later op of heeft u andere klachten dan hierboven beschreven dan is de kans op een voedselallergie klein. Veel mensen met eczeem vragen zich vaak af of ze geen last hebben van een onderliggend voedselallergie. Dit is echter maar zeer zelden het geval. 

Wat is de oorzaak van een voedselallergie? 

Wanneer je allergisch bent voor een bepaald voedingsmiddel, reageert je afweersysteem abnormaal op eiwitten uit die voeding. Die eiwitten worden als ‘lichaamsvreemd’ gezien en het afweersysteem valt deze eiwitten aan. De eerste keer is dat een milde aanval, maar hoe vaker je het voedingsmiddel neemt, hoe heftiger de reactie wordt.  

Kruisreactie allergie: 

Bij patiënten met hooikoorts reageert het afweersysteem op eiwitten van bijvoorbeeld bomen, grassen, onkruid, dieren, schimmels of huisstofmijt. Het lichaam maakt dan antistoffen aan (IgE). Deze eiwitten kunnen soms erg lijken op de eiwitten in onze voeding. Ons afweersysteem verward dus eigenlijk bepaalde eiwitten met elkaar en gaat antistoffen maken tegen het verkeerde product.

Een bekend voorbeeld is een pollenallergie en een reactie op steenvruchten (het paraberk syndroom). Hierbij idus geen sprake van een echte voedselallergie, maar spreken van een kruisreactie. 

Op welke voeding kunt u allemaal reageren? 

De meest voorkomende groepen waar u op kan reageren zijn 

  • Noten; 
  • Pinda’s (dit is een peulvrucht, geen noot); 
  • Groente en fruit; 
  • Vis (met name schaal- en schelpdieren). 

Daarnaast kunt u ook op conserveermiddelen (E-nummers), kruiden en smaakversterkers reageren. Het kan dus heel lastig zijn om zelf te weten op welke voeding u nou reageert. 

 Is een voedselallergie besmettelijk? 

Nee een voedselallergie is niet besmettelijk.  

Zelfzorgadviezen

Voedselallergieën zijn ongelooflijk lastig te diagnosticeren. Er zijn zoveel producten waar je op kan reageren, dat het heel moeilijk is om zelf te ontdekken waarvoor je allergisch bent. Help uw arts: 

Hou een dagboek bij met daarin: 

  • Voedingsproduct (bereid of rauw, met/zonder kruiden); 
  • De klachten die u krijgt na het eten van voeding; 
  • Tijdstip: Wanneer na het eten van de voeding de klachten ontstaan (bijvoorbeeld na 30 minuten) 

Uw klachtendagboek is namelijk bepalend voor de uitslag van eventuele testen. 

Een voorbeeld: u eet een appel. De huisarts test uw bloed en ziet een verhoogde IgE waarde (antistof) voor appel.  

  • Als u geen klachten heeft betekent dit alleen dat u appel gegeten heeft en kunt u dit veilig blijven eten; 
  • Heeft u wel klachten, pas dan kan deze verhoogde waarde gelinkt worden aan een eventuele voedselallergie en is het advies appel te mijden.  

Dezelfde test, dezelfde resultaten maar een ander advies wat eraan gekoppeld wordt. Het is zoals u ziet niet mogelijk om zonder goed verhaal een conclusie te verbinden aan de uitslag van een test. 

Daarnaast adviseren wij:  

  • Vermijd voeding waarvoor u allergisch denkt te zijn. Ga niet thuis uitproberen of u wel echt allergisch bent. Dit kan zeer gevaarlijke situaties opleveren, omdat allergische reacties steeds heftiger worden; 
  • Heeft u een bewezen voedselallergie, zorg ervoor dat u dan altijd de medicatie bij u heeft die uw arts heeft voorgeschreven. Het gaat juist om de momenten waarin je net even niet scherp bent en per ongeluk iets neemt waar je allergisch voor bent. Met noodmedicatie bij de hand, bent u altijd veilig; 
  • Heeft u een noodpen (vaak bekend onder de naam Epipen®) voorgeschreven gekregen, zorg er dan voor dat personen die vaak bij u in de buurt zijn weten hoe ze de noodpen moeten gebruiken, zodat zij u in nood kunnen helpen. Zo nodig kan de apotheek u daarbij adviseren; 
  • Vermijd u veel voeding vanwege klachten, neem dan altijd contact op met uw arts. Het is belangrijk dat u volwaardige voeding binnen krijgt en dat uw dieet niet te eenzijdig wordt. Zo nodig kan een diëtist u daarbij ook helpen. 

Wat kan de arts voor u betekenen? 

De arts kan op basis van uw verhaal en door middel van testen, bepalen of u allergisch bent voor bepaalde voeding. Hierbij is het belangrijk om te weten dat we dus zoals hierboven beschreven, alleen kunnen testen op basis van uw verhaal en uw klachten. 

Niet altijd is het een duidelijk verhaal. Blijft er twijfel bestaan of u allergisch bent, dan kunt u beter  in een veilige ziekenhuis setting blootgesteld worden aan bepaalde voeding om zeker te weten of u wel of niet allergisch bent.  

Dit kan bijvoorbeeld ook gedaan worden als u allergisch bent voor vis, maar dit wel graag zou willen eten. De allergie voor die ene vis is blijvend, maar het is dan niet altijd nodig om alle vis te mijden.